Choroby mózgu, jak udar, choroba Alzheimera i depresja, stanowią jedno z największych wyzwań zdrowotnych, społecznych i ekonomicznych, przewyższając łącznie koszty onkologii, diabetologii i reumatologii. Skutki chorób mózgu obejmują nie tylko system ochrony zdrowia, ale też rynek pracy, rodziny pacjentów i całe społeczeństwo – podkreślali eksperci-uczestnicy konferencji o zdrowiu mózgu. Społeczeństwo się starzeje, liczba osób z chorobami neurodegeneracyjnymi rośnie. Zaapelowali o włączenie „brain planu” do priorytetów polityki zdrowotnej państwa.

– Mózg jest naszym centralnym komputerem, to on decyduje o tym, kim jesteśmy. Bez naszego mózgu nie bylibyśmy sobą i musimy o tym cały czas pamiętać, walcząc o zachowanie go w jak najlepszym zdrowiu – mówiła prof. Alina Kułakowska, prezes Polskiego Towarzystwa Neurologicznego, otwierając konferencję „Zdrowie mózgu – nowy priorytet publiczny i cywilizacyjny”, zorganizowaną przez Instytut Zarządzania w Ochronie Zdrowia Uczelni Łazarskiego w Warszawie.

Prof. Kułakowska zwróciła uwagę na starzenie się społeczeństwa, rosnącą liczbę seniorów oraz liczbę pacjentów z chorobami neurodegeneracyjnymi: – To sprawia, że szczególnie my, neurolodzy, mamy coraz więcej pacjentów, a system coraz więcej wyzwań kadrowych, klinicznych i finansowych. Aby opieka była jak najbardziej kompleksowa i efektywna, potrzebne są szersza współpraca i działania systemowe, które spowodują dodanie do priorytetów zdrowotnych kwestii profilaktyki, leczenia i wsparcia systemowego osób z chorobami mózgu.

Skoordynowana opieka to podstawa

– Potrzebujemy rozwoju skoordynowanej opieki nad osobami z chorobami mózgu, systemowego wsparcia dla ich opiekunów oraz wsparcia społecznego dla pacjentów cierpiących m.in. na depresję, epilepsję i inne zaburzenia – przyznała prof. Agata Szulc, prezes Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego. – Potrzebujemy również szerokiej profilaktyki, zwłaszcza skierowanej do dzieci, które są najbardziej narażone na uzależnienia, jedną z najczęstszych przyczyn chorób mózgu. Konieczna jest także wieloetapowa edukacja na temat zdrowia mózgu i jego znaczenia dla dobrostanu oraz zdrowia publicznego.

Prof. Bartosz Karaszewski, konsultant krajowy w dziedzinie neurologii, zwrócił uwagę, że choroby neurologiczne są największym obciążeniem społeczno-zdrowotnym mieszkańców Polski, jeśli łącznie uwzględnić śmiertelność, długość życia z niepełnosprawnością i wielkość zaangażowania osób drugich (w tym instytucjonalną) w opiekę nad pacjentami: – Taka charakterystyka w największym stopniu jest ukształtowana przez udary mózgu i choroby neurodegeneracyjne, i to te choroby mają szczególnie znaczący wpływ na gospodarkę kraju.

„Brain plan” pilnie potrzebny

Eksperci zgodnie podkreślali konieczność wypracowania tzw. brain planu, który byłby systemowym wsparciem i jednym z priorytetów polityki zdrowotnej państwa. O przygotowanie i wprowadzenie w życie takiego planu apelowały także przedstawicielki organizacji pacjenckich, wskazując na potrzebę rozwiązań systemowych dla pacjentów, ale też dla opiekunów osób z chorobami mózgu.

– W naszej codziennej pracy widzimy, że największym problemem pacjentów z chorobami mózgu, jest to, że na pierwszy rzut oka nie widać, jak bardzo cierpią. A skoro nie widać, to ich potrzeby są często bagatelizowane: w rodzinach, w systemie opieki, w pracy – mówiła Urszula Szybowicz, prezes Fundacji Nie Widać Po Mnie oraz nowopowstałej Federacji dla Zdrowia Mózgu. – W Polsce opiekunowie ponoszą ogromną część kosztów chorób mózgu: finansowych, emocjonalnych i zawodowych, a formalnie często nie istnieją. Brakuje im podstawowego wsparcia, edukacji, miejsca, w którym mogą powiedzieć: „już nie daję rady”.