Planując wakacje skupiamy się na noclegach, atrakcjach, które przed nami, walizce, którą trzeba spakować, co bardziej przezorni pamiętają o wakacyjnym ubezpieczeniu. A co z lekami?

Wakacje to czas relaksu, odmiana od codziennej rutyny, brak obowiązków, a czasem też zupełnie inna strefa czasowa – to wszystko sprawia, że zapominamy o codziennych porcjach leków. Problem jest większy niż mogłoby się wydawać. Według Światowej Organizacji Zdrowia nawet 50 proc. osób z chorobami przewlekłymi nie stosuje leczenia zgodnie z zaleceniami.

Zapytaj farmaceutę

Przed wyjazdem warto zajrzeć do apteki, rozmowa z farmaceutą może uchronić przed wieloma problemami zdrowotnymi podczas wakacji – przekonują eksperci kampanii społecznej „DOZkonała Lekcja Zdrowia”, która ma edukować pacjentów w kwestii regularnego przyjmowania przepisanych leków. To właśnie w ramach tej akcji powstał praktyczny przewodnik, który pomoże bezpiecznie zaplanować wakacyjny wyjazd. Z myślą o osobach przewlekle chorych przygotował go dr n. farm. Rafał Miozga.

– Farmaceuta może sprawdzić możliwe interakcje leków, doradzić, jak prawidłowo je przechowywać podczas upałów i przewozić samolotem, a także pomóc przygotować się do podróży do kraju o innym klimacie lub w innej strefie czasowej – przekonuje Rafał Miozga. – Wakacje powinny być czasem odpoczynku, ale nie od leczenia. Dobrze zaplanowany wyjazd to również dobrze zaplanowana terapia.

Przerwanie terapii nawet na kilka dni może osłabić skuteczność leczenia, a w przypadku niektórych chorób doprowadzić do gwałtownego pogorszenia stanu zdrowia.

– Nagłe odstawienie leków stosowanych przewlekle może mieć poważne konsekwencje – ostrzega ekspert. – Dotyczy to m.in. leków kardiologicznych, przeciwcukrzycowych oraz stosowanych w leczeniu depresji i zaburzeń lękowych. Dlatego przed wyjazdem warto upewnić się, że zapas leków wystarczy na cały urlop i kilka dodatkowych dni.

Serce nie bierze urlopu

Wakacje to zwykle więcej ruchu, wysokie temperatury i zmiana codziennego rytmu dnia. Dla osób z chorobami układu krążenia oznacza to, że tym bardziej nie powinny przerywać leczenia. Choroby układu krążenia pozostają najczęstszą przyczyną zgonów w Polsce, zachowanie ciągłości terapii ma kluczowe znaczenie.

– Nagłe odstawienie niektórych leków kardiologicznych, zwłaszcza beta-adrenolityków, może wiązać się z poważnymi konsekwencjami zdrowotnymi – potwierdza ekspert. – W połączeniu z upałem i zwiększoną aktywnością fizyczną może znacząco zwiększać ryzyko groźnych incydentów sercowo-naczyniowych.

Insulina – zawsze przy sobie

Podróż z insuliną wymaga odpowiedniego przygotowania. Podczas lotu samolotem lek zawsze powinien znajdować się w bagażu podręcznym.

– W luku bagażowym temperatura może spaść poniżej zera, a zamrożona insulina traci swoje właściwości i nie powinna być już stosowana – wyjaśnia Rafał Miozga.

Równie niebezpieczne jest pozostawienie insuliny w pełnym słońcu lub nagrzanym samochodzie. Wysoka temperatura może osłabić jej działanie i utrudnić utrzymanie prawidłowego poziomu glukozy we krwi. Dlatego podczas wyjazdu warto korzystać z etui termoizolacyjnego, a ewentualne zmiany diety, aktywności fizycznej czy dawkowania wcześniej omówić z lekarzem lub edukatorem diabetologicznym.

Urlop to nie koniec terapii

Paradoks wakacji polega na tym, że właśnie wtedy, gdy zaczynamy czuć się lepiej, najłatwiej zapomnieć o leczeniu. Dotyczy to szczególnie osób zmagających się z depresją i zaburzeniami lękowymi. Problem jest coraz bardziej powszechny. Z dostępnych danych wynika, że z roku na rok rośnie liczba pacjentów leczonych z powodu depresji, a eksperci podkreślają, że samodzielne przerywanie terapii jest jedną z częstszych przyczyn nawrotów choroby.

– Poprawa samopoczucia w czasie urlopu może być efektem odpoczynku, a nie sygnałem, że można odstawić leki. Nagłe, samodzielne przerwanie terapii może skutkować nawrotem choroby, wystąpieniem nieprzyjemnych objawów odstawienia, co może skończyć się nawet hospitalizacją – zwraca uwagę ekspert.

O czym warto pamiętać

Przed wyjazdem koniecznie należy przygotować zapas leków, przewozić je w oryginalnych opakowaniach, a przypadku podróży zagranicznych, zabrać zaświadczenie lekarskie w języku angielskim. Warto także zweryfikować zasady wwożenia leków do danego kraju.

– Jeśli wyjeżdżamy do innej strefy czasowej, nie zmieniajmy samodzielnie godzin przyjmowania leków. Warto wcześniej skonsultować to z lekarzem lub farmaceutą, ponieważ zbyt duże odstępy między dawkami lub ich przyjęcie w zbyt krótkim czasie mogą osłabić skuteczność leczenia albo zwiększyć ryzyko działań niepożądanych – przypomina Rafał Miozga.

Wakacyjny przewodnik

Przed podróżą warto:

• skonsultować plan wyjazdu z lekarzem lub farmaceutą,
• zabrać zapas leków na cały wyjazd oraz kilka dodatkowych dni,
• przewozić leki w oryginalnych opakowaniach,
• podczas podróży samolotem przewozić insulinę i najważniejsze leki w bagażu podręcznym,
• sprawdzić warunki przechowywania stosowanych preparatów,
• przygotować listę przyjmowanych leków (z nazwami międzynarodowymi) oraz dokumentację medyczną,
• zabrać ze sobą Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ),
• zaprogramować przypomnienia o lekach tak, by odpowiadały polskim porom dawkowania w bieżącej strefie czasowej,
• zweryfikować zasady wwożenia leków do danego kraju (podczas podróży zagranicznych).