Polacy kupują leki i suplementy na potęgę. Chętnie leczymy się sami. Tymczasem źle dobrane suplementy diety mogą wchodzić w interakcje z lekami, potęgować ich działanie albo hamować. Ofiarami złej suplementacji i niewłaściwych połączeń lekowych padają najczęściej osoby starsze, które leczą się jednocześnie na wiele chorób. Zanim podarujemy babci lub dziadkowi suplementy diety w prezencie świątecznym, upewnijmy się jakie i czy w ogóle są im potrzebne.

Badanie PolSenior2, czyli ogólnopolskie badanie stanu zdrowia starszych Polaków realizowane ze środków Ministerstwa Zdrowia, ujawniło, że niemal 35 proc. pacjentów geriatrycznych przyjmuje średnio pięć leków na receptę, a ponad jedna trzecia seniorów z tej grupy dodatkowo przyjmuje suplementy diety. Bardzo chętnie kupują je też pacjenci onkologiczni, na dodatek nie zawsze ze sprawdzonego źródła.

– Dane naukowe pokazują, że nawet ponad 60 proc. pacjentów onkologicznych, hematologicznych przyjmuje suplementy diety w żaden sposób nieprzebadane, pochodzące z nieznanych źródeł. Badania i analizy składu ilościowego i jakościowego takich preparatów pokazują, że umieszczane są tam trucizny, jak choćby środki używane do produkcji nawozów sztucznych! – przestrzega dr Adrian Bryła, wiceprzewodniczący Polskiego Towarzystwa Farmacji Klinicznej, który specjalizuje się w interakcjach lekowych oraz optymalizacji leczenia przeciwbólowego. – W internecie lub na czarnym rynku pacjenci kupują nie tylko suplementy diety, ale także leki. Tymczasem najbezpieczniejszym miejscem zakupu suplementu diety jest apteka, i o tym należy pamiętać.

– Konieczna jest edukacja pacjentów co do korzyści i niebezpieczeństw płynących ze stosowania suplementów diety – zwraca uwagę Bożena Szymańska, ekspertka kampanii DOZkonała Lekcja Zdrowia. – Suplementy mogą być uzupełnieniem niedoborów, ale absolutnie zażywanie ich powinno być ustalone z lekarzem lub farmaceutą.

Lista przyjmowanych leków jest ważna

Leki są dublowane z dwóch powodów. Po pierwsze różni specjaliści przepisują te same substancje, bo pacjent nie informuje, jakie leki przyjmuje. Drugi powód to samoleczenie, czyli kupowanie medykamentów bez konsultacji z lekarzem i farmaceutą. To niebezpieczne dlatego, że ta sama substancja lecznicza może być sprzedawana pod różnymi nazwami handlowymi.

– Jeśli przyjmujesz co najmniej kilka leków, powinieneś poinformować o tym specjalistę, do którego udajesz się na wizytę lekarską. Najlepiej miej przy sobie dokładną listę przyjmowanych leków, wówczas nie dojdzie do dublowania substancji czynnych i strasznych w skutkach działań niepożądanych – podkreśla Bożena Szymańska i dodaje, że pacjenci zazwyczaj nie mają ze sobą dokładnej listy aktualnie przyjmowanych medykamentów.

W skrajnych sytuacjach taka niefrasobliwość kończy się w szpitalu.

– Pacjenci trafiają do szpitala z powodu niewiadomego przedawkowania substancji czynnych. Bezpośrednią przyczyną hospitalizacji są nie tyle interakcje lekowe, co działania niepożądane, które sumują się, bo pochodzą od tych samych leków albo od leków, które mają taki sam profil działań niepożądanych – wyjaśnia dr Adrian Bryła.

Zanim kupisz, zapytaj farmaceutę

– Farmaceutę możemy pytać o wszystko, co jest związane z lekiem, suplementem, a także łączeniem leków i suplementów. Często coś, co pacjentom wydaje się objawem nowej choroby, jest objawem działania niepożądanego leku, bądź niewłaściwego połączenia lek-lek, lek-suplement – tłumaczy dr Bryła. – My, farmaceuci mamy odpowiednią wiedzę, aby takie sprawy wyłapać. Potrafimy też tak poprowadzić rozmowę z pacjentem, by dowiedzieć się, z czym mamy do czynienia i czy konieczne jest, aby pacjent kupował kolejny lek, który tylko zamaskuje objaw działania niepożądanego albo reakcji lekowej. Zbliżają się święta Bożego Narodzenia, potem będzie Dzień Babci, Dzień Dziadka i kolejne święta. Z tych okazji chętnie kupujemy seniorom w prezencie suplementy diety, nie zastanawiając się czy te prezenty nie zrobią im krzywdy. Zanim kupisz prezent, dowiedz się jak najwięcej o tym, co już stosuje dziadek. Jeśli przyjdziesz do apteki przygotowany, farmaceuta podpowie rozwiązanie, które realnie wpłynie na jakość życia seniora.