Choroby sercowo-naczyniowe są jedną z głównych przyczyn zgonów na całym świecie, szczególnie wśród osób starszych. Z wiekiem ryzyko problemów z sercem wzrasta, ale dobra wiadomość jest taka, że wiele można zrobić, by je zmniejszyć.

Zdrowie serca to klucz do długiego i aktywnego życia, a odpowiednia profilaktyka jest w zasięgu każdego seniora. Jak zadbać o serce będąc seniorem? Oto kilka wskazówek, które mogą pomóc.

Regularne badania kontrolne

Badania kontrolne powinny być dostosowane do indywidualnego ryzyka sercowo-naczyniowego, określanego przez lekarza.

– Badania kontrolne czynników ryzyka chorób serca nie zależą od wieku, ale od chorób współistniejących i ogólnego ryzyka sercowo-naczyniowego (niskie, średnie, wysokie, bardzo wysokie), które określa lekarz – podkreśla prof. Krzysztof J. Filipiak, kardiolog, a także specjalista chorób wewnętrznych, hipertensjologii i farmakologii klinicznej. – Jeżeli rozmawiamy o seniorach, są to z reguły osoby wysokiego ryzyka sercowo-naczyniowego, często z już rozpoznanym nadciśnieniem tętniczym czy hipercholesterolemią. Jeżeli te choroby są już leczone, z reguły proponujemy coroczną kontrolę. Gdy zdiagnozujemy niewydolność serca – co roku należy wykonać badanie echokardiograficzne, jeżeli mamy migotanie przedsionków – również co najmniej raz w roku widzimy kardiologa. Proszę nie zapominać też o ocenie cukru we krwi, funkcji nerek, pulsu, wykonaniu badania EKG. Jednak wszystkie te zalecenia są wysoce zindywidualizowane.

Zapobieganie chorobom serca

Kluczowym elementem profilaktyki jest odpowiednia diagnostyka i leczenie chorób, takich jak nadciśnienie tętnicze, cukrzyca i hipercholesterolemia.

– Z punktu widzenia epidemiologicznego, najważniejsze jest rozpoznanie i leczenie podwyższonego stężenia cholesterolu (ok. 21 mln osób w Polsce), nadciśnienia tętniczego (ok. 12 mln osób), przewlekłej choroby nerek (4,5 mln) oraz cukrzycy (3 mln). Te cztery choroby wymagają leczenia: stosowania leków, które przedłużają życie i zapobiegają ich powikłaniom. Żadne suplementy nie zastąpią leczenia tych czterech jednostek chorobowych – zaznacza profesor Filipiak.

Profilaktyka poprzez styl życia

Profilaktyka chorób sercowo-naczyniowych wymaga zmiany codziennych nawyków. Ważne są aktywność fizyczna, zdrowa dieta oraz unikanie czynników ryzyka, takich jak otyłość oraz palenie papierosów.

– Powinniśmy walczyć z otyłością (dotyczy 8 mln Polaków) oraz z paleniem papierosów (pali co najmniej 26 proc. z nas, a część stosuje nowszy nałóg, także groźny: e-papierosy) – dodaje ekspert.

Statystyki chorób serca wśród seniorów

W Polsce milion osób cierpi na niewydolność serca z uszkodzeniem funkcji skurczowej, a liczba osób z niewydolnością serca rozkurczową może być nawet trzykrotnie większa.

– W grupie seniorów szczególnej rangi nabiera rozpoznanie uszkodzenia serca w wyniku tych czynników, a więc niewydolności serca – podkreśla prof. Filipiak. – Drugą chorobą charakterystyczną dla seniorów jest migotanie przedsionków. To stan bezpośrednio zagrażający udarowi mózgu, stąd apelujemy o częste pomiary tętna, stosowanie urządzeń przesiewowych (np. smartwatchy), które potrafią nas zaalarmować, że pacjent ma migotanie przedsionków. Oczywiście ostateczne rozpoznanie stawia nie zegarek, ale lekarz.

Postępy w leczeniu chorób serca

Medycyna dynamicznie się rozwija, oferując nowe terapie oraz narzędzia diagnostyczne.

– Postępy są ogromne – uważa prof. Filipiak. – Zarówno w terapii nadciśnienia tętniczego, cukrzycy, hipercholesterolemii, jak i niewydolności serca. Mamy nowsze, skuteczniejsze leki przeciwkrzepliwe, lepiej chronimy przed udarami. Mamy lepsze metody zabiegowe, we wszystkich tych jednostkach są olbrzymie postępy diagnostyki i terapii.

Seniorzy mogą znacznie poprawić jakość swojego życia i zmniejszyć ryzyko chorób sercowo-naczyniowych, przestrzegając powyższych zaleceń i pozostając w stałym kontakcie z lekarzem.