To jeden z najczęstszych i najbardziej zaraźliwych wirusów atakujących drogi oddechowe, szczególnie niebezpieczny dla osób starszych. Tymczasem, co potwierdzają badania, seniorzy nie zdają sobie sprawy z ryzyka, jakie niesie choroba, aż połowa pytanych nigdy o RSV nie słyszała. Chorobę leczy się tylko objawowo, dlatego kluczowa jest profilaktyka. Najskuteczniejsze są szczepienia. Dla seniorów – bezpłatne.
Syncytialny wirus oddechowy to wyjątkowo zaraźliwy patogen, który szybko i łatwo przenosi się drogą kropelkową. Jedna chora osoba może zarazić trzy kolejne, a zakaźność w jego przypadku trwa około 7 dni. Tempo rozprzestrzeniania się RSV w ostatnich latach wyraźnie rośnie. W ubiegłym roku zanotowano w Polsce ponad 40 tys. przypadków zakażenia.
Objawy i przebieg
Objawy zakażenia RSV są podobne do COVID-19 oraz grypy. Na początku jest to infekcja górnych dróg oddechowych, objawiająca się katarem lub zatkanym nosem. Pojawia się gorączka, suchy lub mokry kaszel, świszczący oddech i utrata energii. Wiele osób skarży się na bóle gardła, głowy i często kicha, co przyczynia się do większego rozprzestrzeniania wirusa. U osoby dorosłej objawy zakażenia RSV występują zwykle w ciągu 4-6 dni.
– Zakażenie RSV, w porównaniu do grypy, wiąże się często z istotnie wyższym ryzykiem ciężkiego przebiegu – podkreśla prof. Artur Mamcarz, kierownik III Kliniki Chorób Wewnętrznych i Kardiologii Wydziału Lekarskiego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. – Mimo podobieństwa objawów klinicznych, RSV częściej prowadzi do hospitalizacji, które są też w tym przypadku dłuższe, częściej występuje potrzeba zastosowania tlenoterapii i charakteryzuje się dłuższym czasem leczenia objawowego, bo, co należy podkreślić, nie ma celowanego leku, stosowanego przy tego rodzaju zakażeniu.
RSV u seniorów
Na ciężki przebieg zakażenia RSV najbardziej narażone są osoby najstarsze i najmłodsze. Grupy ryzyka to osoby powyżej 60 r.ż, niemowlęta poniżej 6 miesiąca życia oraz urodzone przedwcześnie. Dlaczego? Bo odporność ich organizmu jest zmniejszona, co sprawia, że infekcja wywołana RSV może mieć u nich wyjątkowo ciężki przebieg.
U seniorów zakażenie RSV może prowadzić m.in. do zapalenia płuc, a także zaostrzać przebieg istniejących chorób przewlekłych. Infekcja może nasilać objawy astmy, prowadzić do pogorszenia stanu zdrowia przy POChP, destabilizować poziom cukru we krwi u osób z cukrzycą i pogarszać objawy niewydolności serca.
Leczenie i szczepienia
Jak podkreśla prof. Mamcarz, nie istnieje obecnie przyczynowe leczenie zakażenia RSV: – Możliwości terapeutyczne ograniczają się wyłącznie do leczenia objawowego, a następnie leczenia ewentualnych powikłań. Z tego względu kluczowe znaczenie ma profilaktyka, a obecnie jedyną skuteczną metodą prewencji jest szczepienie ochronne.
Szczepienie przeciw RSV znajduje się na liście szczepień zalecanych. Można je wykonać w POZ, placówce prywatnej oraz w oznaczonej aptece współpracującej z NFZ. Od niedawna receptę na produkty immunologiczne (również refundowane) dla dorosłych może wystawić farmaceuta. On także może na miejscu wykonać szczepienie.
Szczepienia dla seniorów
Z wiekiem układ odpornościowy działa coraz mniej sprawnie. Wolniej reaguje na infekcje i gorzej „pamięta” wcześniejsze zakażenia. To naturalne zjawisko nazywa się immunosenescencją. Dlatego tak ważne są szczepienia przypominające i zalecane dla osób po 60 roku życia. Szczególnie istotne są szczepienia przeciw:
- grypie – co roku, najlepiej na początku sezonu infekcyjnego,
- COVID-19 – dawki zgodnie z aktualnymi zaleceniami,
- półpaścowi – aby uniknąć bolesnych i długotrwałych powikłań,
- pneumokokom – aby zmniejszyć ryzyko zapalenia płuc,
- błonicy, tężcowi i krztuścowi – dawka przypominająca co 10 lat.
- RSV – aby zapobiec infekcjom układu oddechowego.
Szczepienia te są dla seniorów bezpłatne.
Szczepienia zmniejszają ryzyko ciężkiego przebiegu choroby, powikłań i hospitalizacji. Działają też na korzyść najbliższych: dzieci, wnuków i domowników z osłabioną odpornością.
