Każdy pacjent ma prawo do szacunku, prywatności i poszanowania swojej godności. Na każdym etapie leczenia, niezależnie od wieku, rodzaju choroby czy miejsca udzielania świadczeń – przypomina Rzecznik Praw Pacjenta. Co to oznacza w praktyce?

– Godność pacjenta oznacza przede wszystkim traktowanie go z szacunkiem, życzliwością i poszanowaniem jego podmiotowości – wyjaśnia Rzecznik Praw Pacjenta. – Pacjent nie może być sprowadzany wyłącznie do swojej choroby, wyniku badania czy numeru w systemie. Ma prawo do tego, aby personel medyczny zwracał się do niego z szacunkiem, uwzględniał jego potrzeby i zapewniał mu warunki odpowiednie do jego stanu zdrowia.

• Pacjent ma prawo oczekiwać, że:
  • badanie zostanie przeprowadzone z poszanowaniem jego intymności,
  • jego ciało będzie odsłaniane tylko w zakresie niezbędnym do badania lub zabiegu,
  • rozmowa o stanie zdrowia i leczeniu będzie odbywać się z zachowaniem prywatności,
  • personel medyczny będzie odnosił się do niego z szacunkiem i uwzględniał jego potrzeby,
  • podczas udzielania świadczeń będą obecne tylko osoby, których obecność jest uzasadniona lub których obecności pacjent sobie życzy.
• Pacjent ma prawo do obecności osoby bliskiej. Może poprosić o obecność członka rodziny, partnera, przyjaciela lub innej wybranej osoby. Obecność osoby bliskiej może mieć szczególne znaczenie w sytuacjach stresujących, podczas badań, pobytu w szpitalu czy przekazywania trudnych informacji dotyczących stanu zdrowia. Pacjent powinien mieć możliwość skorzystania z takiego wsparcia, chyba że istnieją konkretne przyczyny, które uzasadniają ograniczenie tego prawa, np. zagrożenie epidemiologiczne lub względy bezpieczeństwa zdrowotnego. W takiej sytuacji odmowa powinna być odnotowana w dokumentacji medycznej pacjenta.
• Pacjent ma prawo do leczenia bólu. Jeśli odczuwa ból, ma prawo o nim powiedzieć i oczekiwać odpowiedniej reakcji personelu. Informacja o bólu jest ważną częścią procesu leczenia. Personel medyczny powinien ocenić natężenie bólu, podjąć odpowiednie działania, aby go złagodzić oraz monitorować skuteczność zastosowanego leczenia. Pacjent nie powinien być pozostawiony bez pomocy tylko dlatego, że ból jest następstwem choroby lub zabiegu. Jeśli pacjent usłyszy np. „wcale tak nie boli”, „poboli i przestanie”, może powołać się na swoje prawa i domagać uśmierzenia bólu.

– Poszanowanie godności i intymności ma znaczenie nie tylko podczas samego badania. Obejmuje również sposób prowadzenia rozmowy z pacjentem, przekazywania informacji o jego stanie zdrowia oraz organizację opieki – przypomina Rzecznik Praw Pacjenta. – Rozmowa o chorobie czy leczeniu powinna odbywać się w warunkach zapewniających odpowiedni poziom prywatności, z uwzględnieniem wrażliwości przekazywanych informacji.

Każdy pacjent ma prawo oczekiwać zarówno właściwego leczenia, jak i traktowania z szacunkiem oraz poszanowaniem prywatności. Jest to integralna część udzielania każdego świadczenia zdrowotnego.

Gdy prawa pacjenta nie są respektowane

Przede wszystkim warto jasno poinformować personel medyczny o swoich oczekiwaniach. Jeśli problem nie zostanie rozwiązany, można złożyć skargę do kierownika podmiotu leczniczego, a w sprawach dotyczących naruszenia praw pacjenta – zwrócić się do Rzecznika Praw Pacjenta.

Bezpłatny ogólnopolski numer infolinii Rzecznika Praw Pacjenta to 800 190 590 (czynny całą dobę). Można tu uzyskać kompleksową i przejrzystą informację dotyczącą praw pacjenta, funkcjonowania systemu ochrony zdrowia w Polsce, sposobu rozwiązania zgłaszanego problemu i dochodzenia swoich praw.