Zbliża się kolejna fala kolejek w przychodniach. Ministerstwo Zdrowia przypomina, że recepty – także te uprawniające seniorów do refundacji – zgodnie z prawem może wypisać pielęgniarka. To znacznie skraca procedurę.

Pielęgniarki, podobnie jak farmaceuci i położne, mają prawo do wypisywania recept na określone produkty lecznicze i wyroby medyczne, a także skierowania na niektóre badania diagnostyczne. Lista leków, które przepiszą jest długa.

Istnieją dwa rodzaje recept pielęgniarskich:

• ordynujące – pielęgniarka przepisuje leki zgodnie ze swoją wiedzą medyczną w ramach samodzielnego wykonywania świadczeń zapobiegawczych, diagnostycznych, leczniczych i rehabilitacyjnych;
• kontynuujące – zakres możliwych do przepisania preparatów jest znacznie szerszy wynika to z faktu, że recepta ta jest niejako kontynuacją terapii i leczenia, ustalonego już wcześniej przez lekarza prowadzącego.

Należy jednak pamiętać, że nawet w takich przypadkach pielęgniarka i położna nie ma możliwości wystawienia recepty na leki bardzo silnie działające (z grupy A) oraz leki psychotropowe i narkotyczne (z grup N i P). Pielęgniarki mają prawo przepisać te leki, które znajdują się w dokumentacji medycznej pacjenta. I mogą to zrobić także wystawiając receptę refundowaną.

Jakie leki może przepisać pielęgniarka

To, jakie preparaty może samodzielnie ordynować na receptach pielęgniarka lub położna dokładnie precyzuje rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 stycznia 2018 r. Przepisy wskazują, że uprawnione pielęgniarki i położne (po ukończeniu kursów) mogą wystawić recepty na określone substancje czynne z następujących grup:

• leki przeciwwymiotne,
• leki przeciwzakaźne do stosowania miejscowego,
• ginekologiczne leki przeciwzakaźne,
• leki stosowane w niedokrwistości,
• leki przeciwzakaźne stosowane w chorobach gardła,
• leki przeciwzakaźne stosowane w chorobach ucha i zatok,
• leki przeciwzakaźne stosowane w chorobach dróg moczowych,
• leki przeciwzakaźne stosowane w chorobach przyzębia i tkanki okostnej,
• leki przeciwzakaźne stosowane w chorobach skóry,
• środki znieczulające działające miejscowo,
• leki przeciwbólowe,
• leki anksjolityczne,
• leki przeciwpasożytnicze,
• leki rozszerzające oskrzela,
• witaminy,
• płyny infuzyjne.

Rozporządzenie zawiera też wykaz środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych, na które mogą wystawiać receptę pielęgniarki i położne, (są to np. pieluchomajtki), określa także, na jakie badania diagnostyczne mogą wystawić skierowanie.

Leki, które pielęgniarka może przepisać w ramach przedłużania recept lekarskich:

• leki na choroby układu krążenia,
• leki na choroby układu nerwowego,
• leki na choroby układu pokarmowego,
• leki na choroby układu endokrynnego,
• leki na choroby układu moczowo- płciowego,
• leki na choroby układu kostnego i mięśniowego.

Ubiegłoroczna nowelizacja rozporządzenia, do powyższego wykazu dopisała jeszcze:

• octan uliprystalu,
• furazidinum,
• fosfomycinum trometamolum,
• sulphatiazolum argentum.

Jednocześnie, najprawdopodobniej w wyniku błędu, z wykazu usunięto paski do oznaczania poziomu glukozy we krwi, a zastąpiono je paskami do pomiary poziomu glukozy i ciał ketonowych.

Termin ważności recept pielęgniarskich

Co do zasady, realizacja i zasady ważności recept, wystawianych przez pielęgniarki i położne nie różnią się od tych, jakie towarzyszą receptom lekarskim. Dlatego też recepta wystawiona przez pielęgniarkę lub położną ważna jest 30 dni od daty wystawienia lub naniesionej na recepcie „daty realizacji od”.

Na e-recepcie pielęgniarki mogą wypisać jednorazowo produkty na maksymalnie 180 dni kuracji, zaś na receptach papierowych – na 120 dni. Wyjątkiem są preparaty antykoncepcyjne, w przypadku których na jednej recepcie można wypisać ilość wystarczającą na 60 dni stosowania.