Do końca czerwca można skorzystać z bezpłatnych badań w ramach pakietu profilaktycznego. To program adresowany do wszystkich kobiet i mężczyzn, którzy ukończyli 40 rok życia. Jego celem jest wczesne wykrycie chorób układu krążenia oraz nowotworowych, które należą do najczęstszych przyczyn przedwczesnych zgonów Polaków. Ze statystyk wynika, że w tym wieku znacząco wzrasta ryzyko nadciśnienia, cukrzycy i miażdżycy.
U osób po czterdziestce mogą się także zaostrzyć choroby przewlekłe, w tym: układu krążenia, pokarmowego, odpornościowego, hormonalnego, moczowego, a także choroby skóry i tarczycy oraz choroby układu oddechowego.
Jakie badania można wykonać?
W ramach programu, w zależności od wskazań wynikających z ankiety, którą pacjent musi wypełnić przed rejestracją, wykonywane są:
- morfologia krwi obwodowej z wzorem odsetkowym i płytkami krwi,
- stężenie cholesterolu całkowitego albo kontrolny profil lipidowy,
- stężenie glukozy we krwi,
- próby wątrobowe: AlAT, AspAT, GGTP,
- poziom kreatyniny we krwi,
- badanie ogólne moczu,
- poziom kwasu moczowego we krwi,
- krew utajona w kale – metodą immunochemiczną (iFOBT).
Pakiet badań diagnostycznych dla mężczyzn obejmuje dodatkowo badanie w kierunku raka prostaty: PSA – antygen swoisty dla stercza całkowity.
W pakiecie jest też pomiar ciśnienia tętniczego, masy ciała, wzrostu, obwodu w pasie oraz obliczenie wskaźnika masy ciała (BMI).
Jak otrzymać skierowanie?
Aby otrzymać skierowanie na badania, należy wypełnić ankietę. Można to zrobić samodzielnie – na swoim Internetowym Koncie Pacjenta (IKP); dzwoniąc na infolinię 800 100 101 (działa w godz. 8.00-18.00); w przychodni POZ, która uczestniczy w programie lub w aplikacji mojeIKP. Na podstawie e-skierowania można się zarejestrować na badania w dowolnie wybranej placówce. Można to zrobić elektronicznie, na IKP lub bezpośrednio, dzwoniąc do realizatora programu. Na badania należy zabrać dowód osobisty.
Wykaz adresów i telefonów realizatorów programu publikowany jest na stronie internetowej ZOW NFZ.
Jak się przygotować do badań?
Większość badań krwi powinno się wykonywać na czczo, tzn. przed pierwszym posiłkiem, między godz. 7:00 a 9:30 rano. W dniu poprzedzającym badanie zaleca się spożycie do godz. 18 lekkiej kolacji – bezmięsnej i bezalkoholowej zalecana jest 13-godzinna przerwa w spożywaniu posiłków. Przed planowanym badaniem moczu należy unikać znacznego wysiłku fizycznego, który może spowodować pojawienie się w moczu lub zwiększenie stężenia białka i ciał ketonowych. Zaleca się też dokładne umycie okolicy ujścia cewki moczowej ciepłą wodą bez środków myjących i dezynfekujących. Przynajmniej dzień przed planowanym oddaniem moczu do badania zalecane jest powstrzymanie od stosunków płciowych. Materiałem do badania jest mocz poranny, ze środkowego strumienia, który należy pobrać do jałowego pojemnika kupionego w aptece.
Badania i co dalej
Program Profilaktyka 40 Plus pozwala bezpłatnie wykonać pakiet badań ułatwiających rozpoznanie chorób. Jeśli wyniki podstawowych badań są niepokojące, lekarz może skierować pacjenta na diagnostykę poszerzoną lub konsultację do innych lekarzy specjalistów np.: onkologa, diabetologa, reumatologa czy kardiologa.
Ponowienie badań po upływie 12 miesięcy
Ponieważ program obowiązuje od lipca 2021 r. wiele osób już z niego skorzystało. Bezpłatne badania kontrolne można wykonać ponownie – pod warunkiem, że od poprzednich minęło co najmniej 12 miesięcy. Drugie skierowanie jest generowane z systemu automatycznie.
