Łagodzenie bólu, poprawa jakości życia pacjenta i wsparcie pacjenta oraz jego rodziny w najtrudniejszym czasie, kiedy nieuleczalna choroba osiąga stadium, w którym leczenie nie przynosi już efektów albo nie może być z różnych powodów prowadzone. Opieka hospicyjna z NFZ jest bezpłatna.
Z opieki hospicyjnej w ramach NFZ mogą skorzystać zarówno dorośli, jak i dzieci, którzy chorują na nieuleczalne i postępujące choroby ograniczające życie. Opieka hospicyjna nie polega na leczeniu choroby, lecz na łagodzeniu jej objawów i poprawie jakości życia pacjenta. Jej celem jest przede wszystkim uśmierzanie bólu oraz innych dolegliwości, a także wsparcie pacjenta i jego bliskich w radzeniu sobie z trudną sytuacja zdrowotną.
Wbrew częstemu przekonaniu hospicjum nie jest przeznaczone wyłącznie dla osób z chorobą nowotworową. Wsparcie mogą otrzymać także pacjenci z innymi ciężkimi chorobami, takimi jak stwardnienie rozsiane, następstwa zapalnych chorób układu nerwowego, niewydolność oddechowa niesklasyfikowana gdzie indziej, choroba wywołana przez wirus HIV (pełna lista jednostek chorobowych kwalifikujących do opieki hospicyjnej jest dostępna na stronie NFZ).
Kiedy pacjent może zostać objęty opieką hospicyjną?
Aby pacjent został przyjęty do hospicjum, potrzebne jest skierowanie wystawione przez lekarza przyjmującego w ramach NFZ. Warunkiem jest także rozpoznanie choroby nieuleczalnej, postępującej, która nie daje szans na wyleczenie.
Pacjent musi wyrazić zgodę na objęcie opieką hospicyjną. W przypadku dzieci zgodę wyrażają rodzice lub opiekunowie prawni. Jeśli dziecko ukończyło 16 lat wymagana jest także jego zgoda. Korzystanie z opieki hospicjum jest dobrowolne, pacjent może w każdej chwili podjąć decyzję o rezygnacji ze świadczeń.
Kto wchodzi w skład zespołu opieki hospicyjnej i paliatywnej?
Opiekę nad pacjentem w hospicjum sprawuje zespół specjalistów. W jego skład wchodzą najczęściej lekarz, pielęgniarka, psycholog i fizjoterapeuta. W hospicjach stacjonarnych i opiece paliatywnej dodatkowo wsparcia udziela opiekun medyczny. Opieka paliatywna ukierunkowana jest na poprawę jakości życia pacjenta. Obejmuje leczenie bólu, zapobieganie objawom somatycznym oraz łagodzenie cierpienia psychicznego, duchowego i socjalnego. Dla wielu pacjentów szczególnie ważna jest możliwość rozmowy, obecność bliskich i wsparcie duchowe zgodnie z ich przekonaniami. Dlatego w hospicjach stacjonarnych pacjent ma też możliwość skorzystania z opieki duszpasterskiej.
Jak wygląda opieka w hospicjum domowym?
Hospicjum domowe pozwala pacjentowi pozostać w swoim domu, a jednocześnie korzystać z regularnej opieki medycznej. Pacjent objęty opieką hospicjum domowego ma:
- zapewniony całodobowy dostęp do świadczeń medycznych (przez 7 dni w tygodniu),
- opiekę zespołu specjalistów, który odwiedza pacjenta w domu:
- lekarz udziela porad w zależności od potrzeb pacjenta, jednak nie rzadziej niż dwa razy w miesiącu,
- pielęgniarka odwiedza chorego regularnie, zgodnie z potrzebami pacjenta, ale co najmniej dwa razy w tygodniu,
- możliwe są także konsultacje lub wizyty fizjoterapeuty oraz psychologa, których częstotliwość ustala lekarz hospicjum domowego,
- zapewnione niezbędne wyroby medyczne potrzebne do realizacji opieki tj.:
- koncentrator tlenu lub inne dostępne źródło tlenu,
- ssak elektryczny,
- inhalator,
- gleukometr,
- aparat do pomiaru ciśnienia tętniczego,
- pompa infuzyjna,
- kule, laska, balkonik, chodzik, wózek inwalidzki.
Czy pacjent ma zapewnione leki? To zależy od formy opieki. W hospicjum stacjonarnym leki zapewnia placówka, w której przebywa pacjent. W hospicjum domowym lekarz wystawia receptę na potrzebne leki, które należy wykupić samodzielnie w aptece.
Hospicjum domowe czy stacjonarne
Wybór formy opieki hospicyjnej zależy przede wszystkim od stanu zdrowia pacjenta, jego samodzielności oraz możliwości zapewnienia opieki w domu. Lekarz powinien przekazać pacjentowi lub jego przedstawicielowi wszystkie potrzebne informacje m.in. o stanie zdrowia, rozpoznaniu choroby, możliwych metodach leczenia oraz rokowaniu. Jeśli lekarz uzna, że pacjent kwalifikuje się do opieki paliatywnej, wystawia skierowanie do odpowiedniej formy opieki: hospicjum domowego, hospicjum stacjonarnego lub poradni medycyny paliatywnej.
Pacjent ma prawo sam wybrać hospicjum, z którego chce korzystać. Nie obowiązuje rejonizacja, oznacza to, że można wybrać dowolną placówkę, która ma umowę z NFZ.
