Krztusiec, inaczej znany jako koklusz, to zakaźna choroba bakteryjna, której objawy i przebieg mogą być bardzo uciążliwe, zwłaszcza dla osób starszych. Uznawany za chorobę wieku dziecięcego, coraz częściej atakuje dorosłych. Liczba przypadków krztuśca rośnie w Polsce alarmująco szybko.

Choroba zaczyna się niewinnie, przypomina zwykłe przeziębienie. Początkowo pojawia się katar, łagodny kaszel i gorączka. Jednak po 2-4 tygodniach ujawniają się charakterystyczne objawy: bardzo silne ataki kaszlu, które w skrajnych przypadkach mogą prowadzić do duszności. Kaszel wywołany krztuścem potrafi utrzymywać się przez wiele tygodni, a nawet miesięcy.

Krztusiec u osób starszych

Wyjątkowo niebezpieczny jest dla osób starszych. Seniorzy, szczególnie ci cierpiący na astmę, przewlekłą obturacyjną chorobę płuc (POChP) lub choroby serca, są bardziej narażeni na powikłania.

– Krztusiec stanowi bardzo ważny i rosnący problem epidemiologiczny w Polsce – potwierdza prof. dr hab. med. Krzysztof J. Filipiak. – U osób dorosłych ta bakteryjna choroba prowadzi do typowych objawów przeziębieniowych, ale charakterystyczny jest rozwijający się po 2-4 tygodniach bardzo silny kaszel. Ataki kaszlu są niezwykle silne, mogą kończyć się wymiotami, a nawet zakrztuszeniem lepką wydzieliną z dróg oddechowych. W skrajnych przypadkach występują duszności, kłopoty z oddychaniem, szczególnie groźne u seniorów już wcześniej mających wywiad astmy lub przewlekłej obturacyjnej choroby płuc.”

Kaszel po krztuścu może być uciążliwy nawet przez kilka lat. Dodatkowo choroba ta zaostrza inne przewlekłe schorzenia, takie jak niewydolność serca. W grupie ryzyka ciężkiego przebiegu choroby znajdują się osoby otyłe, palacze oraz osoby chore na cukrzycę.

Leczenie i profilaktyka

Leczenie krztuśca to przede wszystkim antybiotyki, które pomagają ograniczyć rozwój bakterii i zapobiegają dalszemu rozprzestrzenianiu się choroby. Stosowane we wczesnej fazie choroby mogą łagodzić objawy, jednak w późniejszym etapie nie zawsze przynoszą wyraźną ulgę. W związku z rosnącą liczbą przypadków oraz poważnym przebiegiem choroby, lekarze zalecają szczepienia przypominające dla dorosłych co 10 lat. Szczepienia są szczególnie ważne dla seniorów oraz osób z chorobami przewlekłymi.

– W okresie od stycznia do połowy października 2024 r. w Polsce odnotowano 20 tys. przypadków krztuśca, podczas gdy w całym poprzednim roku było ich zaledwie 927 – zwraca uwagę prof. Filipiak. – Pokazuje to, jak ważny jest problem szczepień, przypominania i nakłaniania do powtórzenie tego szczepienia, jeżeli od poprzedniego upłynęło 10 lat.

Regularne szczepienia przeciwko krztuścowi mogą nie tylko ochronić zdrowie, ale również zapobiec kolejnym falom zachorowań.