W tym roku grypa ma dodatkowo groźne towarzystwo. Zakażeń Covid-19 jest wprawdzie mniej, ale wirus RSV wciąż utrzymuje się na wysokim poziomie. Na zakażenia układu oddechowego spowodowane przez RSV cierpią nie tylko dzieci, również ich rodzice i dziadkowie. Luty i marzec to miesiące, w których liczba zachorowań na grypę w Polsce osiąga szczyt.

Charakterystyczne objawy grypy to:

• wysoka gorączka,
• silne bóle mięśni i stawów, gardła oraz głowy,
• dreszcze,
• kaszel,
• silne zmęczenie i osłabienie

Wielu pacjentów zmaga się też z wirusem RSV, który jest bardziej zakaźny niż grypa, choć objawy ma podobne. Tu także pojawia się kaszel, ból gardła, gorączka i brak apetytu. Chorzy nie mogą oddychać, duszą się.

Bardzo dużo zachorowań

Specjaliści medycyny rodzinnej alarmują: choć na infekcje narażony jest każdy, to najciężej chorobę przechodzą najmłodsi i seniorzy.

– Zwiększona liczba hospitalizacji i groźne powikłania sprawiają, że w szpitalu sytuacja jest napięta, bo grypa potrafi być dotkliwa – informuje Tomasz Owsik-Kozłowski, rzecznik prasowy Szpitala Wojewódzkiego w Szczecinie. – Dlatego niezmiennie apelujemy do odwiedzających o zakładanie masek i dezynfekcję rąk przed wejściem na oddział, o skracanie czasu odwiedzin oraz powstrzymanie się od wizyt u chorych, gdy zaobserwujemy u siebie jakiekolwiek objawy infekcji: katar, kaszel czy chociażby ból gardła.

– Grypa nie odpuszcza i wciąż jest dużo zachorowań. Przypadków Covid-19 jest znacznie mniej, ale nadal zdarzają się pacjenci z niewydolnością oddechową, którzy muszą być hospitalizowani, jest też wirus RSV, wprawdzie kojarzony z małymi dziećmi, ale z jego powodu cierpieć mogą także rodzice i dziadkowie – podkreśla dr n. med. Joanna Jursa-Kulesza, specjalista mikrobiologii lekarskiej, kierownik Zespołu Kontroli Zakażeń Szpitalnych Szpitala Wojewódzkiego w Szczecinie. – Zapalenia zatok i gardła potrafią wyłączyć seniorów z życia nawet na dwa, trzy tygodnie. Natomiast dla osób, które są immunoniekompetentne, leczone np. chemioterapią, zakażenie RSV przeniesione od dziecka może dać na przykład ciężkie zapalenie płuc i powikłania bakteryjne, czego rownież doświadczamy w naszym szpitalu. Trudny jest ten czas jesienno-zimowy w tym roku.

Ciężkie powikłania

W mediach pojawiają się informacje o zgonach z powodu grypy. Państwowa Inspekcja Sanitarna w woj. łódzkim potwierdziła informację o zgonie 27 mieszkańców regionu, u których wykryto obecność wirusów grypy typu A i B. Osoby te narażone były na cięższy przebieg choroby z uwagi na wiek i choroby przewlekle.

– W oficjalnych statystykach względnie rzadko główną przyczyną zgonów jest grypa. Nawet jeśli to ona przyczyniła się do śmierci chorego, jako przyczyna wpisana przez lekarza widnieć może np. niewydolność krążeniowo-oddechowa – tłumaczy dr Jursa-Kulesza. – Najczęściej winne są jednak ciężkie powikłania grypy, takie jak zapalenia płuc, wspomniana niewydolność oddechowa czy krążeniowa.

Według danych Głównego Inspektora Sanitarnego, w tym sezonie było już ponad 1000 zgłoszeń zgonów, w których główną przyczyną przyjęcia do szpitala była właśnie grypa. Problem w tym, że pacjenci trafiają do szpitala w późnych etapach choroby. Statystyki więc mogą być mylące. Pamiętajmy jednak – radzi specjalistka – że chorując na grypę torujemy sobie drogę do pewnych powikłań, których skutkiem może być zwiększona śmiertelność, szczególnie u osób starszych i schorowanych.

Nie lekceważ objawów – choruj w domu, a nie w pracy

Zespół Kontroli Zakażeń Szpitalnych Szpitala Wojewódzkiego w Szczecinie wykonuje dokładną diagnostykę molekularną grypy. W tym roku zanotował przypadki wirusa grypy H1 N1, które są szczepami prepandemicznymi.

– To szczepy o obniżonej wrażliwości, a nawet oporne na lek przeciwwirusowy, po który teraz stoimy w długich kolejkach. Dodatkowo, co bardzo niepokojące, ten szczep może ewoluować i w kolejnych latach tych przypadków może być znacznie więcej. Wtedy naprawdę możemy mieć kłopot, bo leczenie przyczynowe nie będzie możliwe – ostrzega dr Joanna Jursa-Kulesza.

Najcięższy przebieg infekcji odnotowuje się u osób po 65. roku życia. Jednak jednym z większych problemów jest niefrasobliwość dorosłych w wieku średnim, którzy chorując nadal chodzą do pracy, przyczyniając się do szerzenia infekcji i narażając się na groźne w skutkach powikłania. Do najczęstszych należą: zapalenie płuc i oskrzeli, zapalenie ucha, mięśnia sercowego oraz zaostrzenie przewlekłych schorzeń takich jak astma, cukrzyca czy choroba niedokrwienna serca. 

Jak dochodzi do zakażenia grypą?

• drogą kropelkową, gdy osoba chora mówi, kicha lub kaszle;
• poprzez kontakt bezpośredni, ponieważ np. zakrycie ust ręką przy kichaniu czy kasłaniu powoduje przeniesienie na nią śluzu wraz z wirusem. Kasłanie powinno odbywać się w zgięcie łokciowe.

Jak chronić się przed grypą?

Słaby organizm jest bardziej narażony na wirusy. Warto więc zdrowo żyć, ważna jest dieta, ruch i korzystanie z profilaktyki, której ważną częścią są szczepienia. Sprawiają, że mamy szansę trenować nasz układ immunoligiczny zanim dojdzie do zakażenia.

• Szczepienia przeciw grypie są najskuteczniejszym sposobem zapobiegania grypie. Zmniejszają ryzyko zachorowania oraz łagodzą przebieg choroby w przypadku infekcji.
• Regularne mycie rąk wodą z mydłem lub stosowanie środków dezynfekujących ogranicza ryzyko zakażenia.
• W miarę możliwości warto unikać zatłoczonych miejsc oraz kontaktu z osobami, które wykazują objawy grypy. Warto też nosić maseczki.
• Wietrzenie pomieszczeń – odpowiednia wentylacja zmniejsza stężenie wirusów w powietrzu i ogranicza ryzyko infekcji.

Leczenie grypy

Jeśli dojdzie do zakażenia, należy pozostać w domu i odpoczywać. Leczenie grypy polega głównie na łagodzeniu objawów, takich jak gorączka czy ból mięśni. Pomocne są:

• leki przeciwgorączkowe i przeciwbólowe,
• picie dużej ilości wody i herbat ziołowych,
• odpoczynek i sen.