Tradycyjne badanie cytologiczne zastępuje test molekularny HPV HR, który jest dużo skuteczniejszy w wykrywaniu zmian przedrakowych. Od sierpnia NFZ finansuje tylko to badanie w ramach programu wczesnego wykrywania raka szyjki macicy. Cytologia nie będzie już refundowana. Bezpłatny test HPV HR przysługuje kobietom w wieku 25-64 lata.

Klasyczna cytologia opierała się jedynie na ocenie mikroskopowej pobranych komórek. Dostępny od sierpnia bezpłatnie test molekularny HPV-HR wykrywa materiał genetyczny wirusa, który odpowiada za powstanie niemal wszystkich przypadków raka szyjki macicy. Jedno pobranie materiału pozwala wykryć różne typy wirusa brodawczaka ludzkiego, w tym te, które najbardziej sprzyjają rozwojowi nowotworu. To badanie jest skuteczniejsze od tradycyjnej cytologii, a jego prawidłowy wynik daje spokój nawet na 5 lat. Dlatego od sierpnia cały program .profilaktyki raka szyjki macicy działać ma wyłącznie w oparciu o testy HPV HR.

Gdzie zrobić test?  

Test HPV HR jest realizowany jest w 1979 placówkach medycznych w całym kraju – zarówno w poradniach ginekologiczno-położniczych (1676 placówek), jak i w gabinetach Położnych POZ (303 placówki). Aby wykonać badanie nie jest potrzebne skierowanie.

Jak się zapisać?

Można to zrobić online, korzystając z Centralnej e-Rejestracji na Internetowym Koncie Pacjenta (IKP) oraz w aplikacji mobilnej mojeIKP.

Dane z realizacji programu profilaktyki raka szyjki macicy wyraźnie pokazują, że zmiana przynosi realne efekty – zwraca uwagę NFZ i przytacza dane liczbowe: w pierwszym półroczu 2026 r. z programu skorzystało 450,5 tys. kobiet, czyli ponad dwukrotnie więcej niż w drugim półroczu 2025 r.

– Wzrost frekwencji i wyższa zgłaszalność to dobry kierunek, jednak nadal duża część kobiet nie korzysta z przysługujących im badań. Dzięki testowi HPV HR możemy wykryć raka na bardzo wczesnym etapie – podkreśla NFZ, zachęcając do udziału w badaniach.

Najważniejsze informacje dla pacjentek

• Test mogą wykonać kobiety w wieku 25-64 lata, w ramach programu profilaktyki raka szyjki macicy.
• Skierowanie na test nie jest potrzebne.
• Badanie jest bezpłatne. W ramach programu profilaktycznego można je wykonać raz na 5 lat.
• Badanie wykonują poradnie położniczo-ginekologiczne, które mają umowę z NFZ oraz wybrane poradnie POZ.
  Adresy poradni, w których można wykonać bezpłatne badania są dostępne na stronie internetowej NFZ.