– Złota zasada pomagania polega na tym, aby zapytać czy dana osoba w ogóle potrzebuje pomocy – podkreśla Jacek Kowalski z poznańskiego stowarzyszenia CREO, którego misją jest rozwijanie idei wolontariatu, również wobec osób starszych. Jak mądrze pomagać?

– Widząc osobę na wózku, niewidomą czy starszą możemy mieć przekonanie, że na pewno czeka aż ktoś pomoże jej np. przejść na drugą stronę ulicy. To błąd! Zapytajmy, czy pomóc. Jeśli odpowiedź jest twierdząca, działajmy – tłumaczy Jacek Kowalski i dodaje: – Jeśli nie jesteśmy pewni, jak chwycić wózek albo jak poprowadzić osobę zawsze warto zapytać, jak pomóc.

Dostępność to podmiotowość, a nie uprzejmość. Wynika z rosnącej liczby osób starszych wymagających wsparcia. Ograniczenia dotyczą przede wszystkim mobilności, wzroku, słuchu oraz tempa działania. Barierą jest też samotność. Dlatego to ważne, aby osoby starsze mogły zgłaszać swoje potrzeby odpowiednim instytucjom i wolontariuszom.

Pomagać, a nie wyręczać

Wolontariat działa w oparciu o kilka zasad: pytać, a nie zakładać; pomagać, nie wyręczać; tworzyć warunki do uczestnictwa.

– Należy pamiętać, że wiele osób starszych szybciej się męczy, warto więc zadbać o miejsce odpoczynku, gdzie mogą usiąść. Wchodzenie po wielu schodach może być dla nich męczące, dlatego najlepiej, jeśli jest winda. Schody powinny mieć poręcz po obu stronach. Wejście powinno być dostępne dla osób poruszających się na wózkach. Wiele osób w wieku senioralnym gorzej widzi i ma też problemy ze słyszeniem, dlatego materiały drukowane takie jak program wydarzenia, ankiety najlepiej wydrukować powiększoną czcionką. Warto zadbać też o nagłośnienie. Dobrze, gdy w okienku biletowym i sali konferencyjnej jest zainstalowana pętla indukcyjna – wylicza Jacek Kowalski.

Seniorzy jako wolontariusze

W Poznaniu, gdzie działa stowarzyszenie CREO rozwijanych jest wiele działań wspierających dostępność dla seniorów, to m.in. Mikrodotacje 60+, Senioralny Poznań, Poznańskie Centrum Wolontariatu, Akademia Wolontariatu Senioralnego i Klub Starszaka. Jedną z ciekawszych inicjatyw wdrażanych w mieście jest wolontariat odwrócony, czyli zaangażowanie seniora w tworzenie i współuczestnictwo.

– W Poznaniu bardzo duży potencjał widzimy w osobach senioralnych jako wolontariuszach – przyznaje Jacek Kowalski. – Zwykle dysponują większą ilością czasu wolnego, potrzebują kontaktu z innymi, jak wielu z nas chcą być potrzebni i pomocni. Jeśli seniorka czy senior chce sprawdzić się jako wolontariusz, może skorzystać z ofert Poznańskiego Centrum Wolontariatu. Ofertę można wyszukać poprzez stronę w internecie albo zapytać w Poznańskim Centrum Inicjatyw Senioralnych. Szkolenia w organizacjach pozarządowych są przygotowywane indywidualnie, zależnie od potrzeb danej fundacji czy stowarzyszenia.

Włączenie seniorów w wolontariat przynosi korzyści wszystkim stronom. Nie tylko w Poznaniu, bo podobne inicjatywy pojawiają się coraz częściej w różnych miastach. Talent nie zanika z wiekiem, a doświadczenie seniorów wnosi realną wartość w działania organizacji. Ich zaangażowanie i chęć działania to skarb. Nie warto go marnować.