Demografia i sytuacja zdrowotna seniorów w Polsce wymusza konieczność pilnego stworzenia spójnej polityki senioralnej. Jesteśmy schorowanym społeczeństwem – przyznaje prof. Tomasz Targowski, krajowy konsultant w dziedzinie geriatrii, kierownik Kliniki Geriatrii Narodowego Instytutu Geriatrii, Reumatologii i Rehabilitacji w Warszawie.

Polska jest obecnie jednym z najszybciej starzejących się społeczeństw w Europie. W stosunku do innych krajów Europy, polskich seniorów częściej dotyka wielochorobowość, a okres życia w zdrowiu jest zauważalnie krótszy. Konieczne jest stworzenie spójnej polityki senioralnej, uwzględniającej potrzeby zdrowotne i socjalne tej grupy wiekowej. Priorytetem na dziś jest profilaktyka, obejmująca m.in. szczepienia, oraz opieka kompleksowa, szczególnie nad osobami z wielochorobowością – podkreślali eksperci podczas debaty z dziennikarzami „Potrzeby zdrowotne seniorów – priorytety na dziś!”.

Prawie 10 mln Polaków (25,9 proc. społeczeństwa) to dziś osoby powyżej 60 roku życia. Cała Europa się starzeje, jednak w Polsce ten proces jest jednym z najszybszych w Europie. To ogromne wyzwanie dla polityki społecznej, a także zdrowotnej, gdyż zachodzące zmiany demograficzne będą nieuchronnie wiązać się z rosnącymi nakładami na ochronę zdrowia.

Polski senior schorowany, a geriatria zaniedbana

Demografia i sytuacja zdrowotna seniorów wymusza konieczność pilnego stworzenia spójnej polityki senioralnej.

– W Polsce geriatria jest bardzo zaniedbana, a każdy senior zasługuje na dobrą opiekę medyczną, bo przecież wniósł swoją „cegiełkę” do tego, co obecnie mamy. Niestety, opieka medyczna nad seniorami jest daleko niewystarczająca, szczególnie na terenach wiejskich. Trzeba to zmienić. Do chorego musi szybko przyjechać karetka, jeśli ma zawał serca czy udar mózgu, bez względu na miejsce zamieszkania. Polityka senioralna jest jednym z priorytetów rządu, cieszę się, że bardzo mocno działa na tym polu pani minister Marzena Okła-Drewnowicz – podkreśla prof. Alicja Chybicka, posłanka, wiceprzewodnicząca sejmowej podkomisji stałej ds. zdrowia osób starszych. Zdrowie musi stać się integralną częścią polityki senioralnej.

– Badania profilaktyczne, szczepienia, opieka geriatryczna, kształcenie lekarzy z zakresu geriatrii, opieka długoterminowa to priorytety – dodaje Michał Modro, wiceprzewodniczący Rady Polityki Senioralnej.

Polscy seniorzy, w porównaniu ze swoimi rówieśnikami z innych krajów Europy, częściej chorują.

– Ponad 90 proc. osób w wieku powyżej 70 lat cierpi na wielochorobowość – zwraca uwagę prof. Tomasz Targowski. – Oznacza to, że mają co najmniej dwa, a często trzy i więcej schorzenia przewlekłe, które wymagają odmiennego postępowania terapeutycznego. Są to choroby układu krążenia, schorzenia układu oddechowego, cukrzyca, zaburzenia lipidowe, choroby nerek, choroba zwyrodnieniowa stawów i wiele innych. Jesteśmy schorowanym społeczeństwem.

Problemami osób starszych, zwłaszcza po 80 roku życia, często są także np. niedosłuch, niedowidzenie, depresja, zaburzenia poznawcze.

– Oczekiwana długość życia w zdrowiu w Polsce jest niska: wcześnie wchodzimy w stany chorobowe, co spowodowane jest nieodpowiednią dietą, brakiem aktywności fizycznej czy stosowaniem używek – podkreśla prof. Bolesław Samoliński, kierownik Katedry Zdrowia Publicznego i Środowiskowego WUM. – Im bliżej wieku emerytalnego, tym bardziej powinniśmy budować w seniorach chęć zmiany stylu życia. Marzy mi się zintegrowany system opieki nad osobami w wieku starszym, obejmujący tzw. aktywne, zdrowe starzenie, ale też aktywizację osób starszych, opiekę zdrowotną oraz socjalną nad seniorami, którzy tego potrzebują.

Brakuje geriatrów, oddziałów i kompleksowej opieki

W Polsce jest zaledwie kilkuset geriatrów, dlatego opiekę na osobami starszymi muszą sprawować lekarze POZ i innych specjalności.

– Brakuje nie tylko geriatrów, ale też poradni specjalistycznych i oddziałów geriatrycznych, gdyż ich funkcjonowanie jest często nieopłacalne finansowo – zauważa prof. Targowski. – Opiekujemy się pacjentem z wielochorobowością, a NFZ płaci oddziałom geriatrycznym za leczenie jednego schorzenia. Mamy co prawda trochę wyższą wycenę niektórych świadczeń stacjonarnych dla pacjentów w starszym wieku, ale dobrze by było, żeby przy holistycznej opiece nad seniorem można było sumować w jakimś stopniu leczenie kilku schorzeń na raz. To można zmienić.

Grupa osób 65 plus jest bardzo zróżnicowana, na co zwracała uwagę prof. Agnieszka Neumann-Podczaska, dyrektor Narodowego Instytutu Geriatrii, Reumatologii i Rehabilitacji w Warszawie: – Są osoby starsze z wielochorobowością, które chodzą do kilku specjalistów, mają zaleconych wiele leków. Nad nimi powinien sprawować opiekę geriatra. Opieka nad osobą starszą musi być jednak połączona z opieką społeczną, bo cóż z tego, że pacjent będzie dobrze wyrównany metabolicznie, gdy jest osobą samotną i nie jest w stanie zrobić sobie zakupów? Może się odwodnić, a wtedy trafi do szpitala. Stąd musimy patrzeć szeroko na potrzeby osoby starszej, a specyfiki opieki nad pacjentem geriatrycznym uczyć wszystkich lekarzy, by np. kardiolog nie obniżył starszemu pacjentowi zbyt mocno ciśnienia tętniczego.