Wnioski o tzw. rentę wdowią będzie można składać od stycznia. Zgodnie z nowymi przepisami będzie można pobierać oprócz swojego świadczenia, także części emerytury po zmarłym współmałżonku. Jednak samo posiadanie statusu wdowy lub wdowca oraz prawo do dwóch świadczeń nie wystarczą, aby uzyskać „rentę wdowią”. Są dodatkowe warunki. Jakie?
Nowe przepisy umożliwią łączenie renty rodzinnej z innymi świadczeniami emerytalno-rentowymi przysługującymi m.in. w ZUS-ie, KRUS-ie, Wojskowym Biurze Emerytalnym, Zakładzie Emerytalno-Rentowym MSWiA oraz Biurze Emerytalnym Służby Więziennej.
Warunki przyznania renty wdowiej
Aby rentę wdowią otrzymać trzeba łącznie spełnić następujące warunki:
- mieć co najmniej 60 lat (kobiety) lub 65 lat (mężczyzni),
- do dnia śmierci małżonka pozostawać z nim we wspólności małżeńskiej,
- nabyć prawo do renty rodzinnej po zmarłym małżonku nie wcześniej niż przed ukończeniem 55 lat (kobiety) i 60 lat (mężczyzni),
- nie pozostawać obecnie w związku małżeńskim.
– Wdowie lub wdowcowi przysługuje prawo do zbiegu świadczeń z rentą rodzinną wyłącznie po ostatnim małżonku – wyjaśnia Wojciech Dąbrówka, rzecznik ZUS. – Warto podkreślić, że prawo do wypłaty świadczeń w przypadku zbiegu z rentą rodzinną wygasa z dniem poprzedzającym zawarcie nowego związku małżeńskiego przez osobę uprawnioną.
Kto powinien wystąpić o świadczenie
Przyznanie nowego świadczenia będzie możliwe, jeśli wdowa lub wdowiec mają ustalone prawo do renty rodzinnej. Jeśli do tej pory nie ubiegali się o przyznanie renty rodzinnej, ponieważ świadczenie po współmałżonku byłoby mniej korzystne, powinni jeszcze w tym roku złożyć do ZUS-u wniosek na formularzu ERR. Następnie, do 30 czerwca 2025 r., należy złożyć wniosek o ustalenie zbiegu świadczeń z rentą rodzinną, korzystając z formularza ERWD. Taka kolejność przyspieszy rozpatrzenie wniosku o łączenie wypłaty obu świadczeń. Podobna sytuacja dotyczy osób pobierających rentę rodzinną, które nigdy nie wnioskowały o przyznanie emerytury.
– Jeśli klient w przyszłym roku złoży od razu wniosek o „rentę wdowią”, a nie będzie miał ustalonego prawa do co najmniej dwóch świadczeń emerytalno-rentowych, w tym renty rodzinnej po zmarłym małżonku, ZUS odmówi przyznania świadczenia w zbiegu z powodu braku prawa do drugiego świadczenia – przestrzega rzecznik ZUS.
Ile wyniesie renta wdowia?
Obecnie wdowy i wdowcy mogą pobierać jedno świadczenie – wyższe lub wybrane spośród dwóch dostępnych opcji: rentę rodzinną lub własną emeryturę albo rentę. W przyszłym roku będą mogli wybrać czy chcą otrzymywać pełną rentę rodzinną oraz 15 proc. własnego świadczenia czy też wolą pełne świadczenie własne i 15 proc. rodzinnego.
Przepisy przewidują stopniowe zwiększanie tego limitu – od 1 stycznia 2027 r. wdowiec lub wdowa będą mogli pobierać nie 15 a 25 proc. drugiego świadczenia.
Taki wybór będą miały także osoby uprawnione do zasiłku lub świadczenia przedemerytalnego, emerytury pomostowej, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego czy renty szkoleniowej.
Jest jeszcze jedno obostrzenie: suma dwóch świadczeń nie może przekraczać trzykrotności kwoty najniższej emerytury, czyli obecnie 5342,88 zł (3 x 1780,96 zł). Do tego limitu wliczane są też świadczenia wypłacane przez instytucje zagraniczne oraz inne niż jednorazowe świadczenia i dodatki, przyznawane na podstawie ustawy lub odrębnych przepisów. W przypadku, gdy trzykrotność najniższej emerytury zostanie przekroczona, „renta wdowia” będzie pomniejszona o kwotę przekroczenia.
Kiedy można złożyć wniosek
Wnioski można składać od 1 stycznia 2025 r. Nowe świadczenie będzie wypłacane od 1 lipca.
Osoby, które mają już ustalone prawo do renty rodzinnej i własnego świadczenia, nie muszą dołączać do wniosku żadnych dokumentów i mogą go złożyć elektronicznie poprzez system eZUS.
Kto nie ma konta elektronicznego, powinien zgłosić się do ZUS-u osobiście lub mailowo na adres: cot@zus.pl.
