Przed zakwaterowaniem seniora w domu opieki konieczne jest dopełnienie kilku formalności. I chociaż tak zwanej biurokracji jest tu mniej, niż w przypadku państwowych domów pomocy społecznej, to warto pamiętać o kilku podstawowych sprawach. Jakie dokumenty trzeba przedstawić kierownictwu domu opieki? Jak sprawnie zorganizować całą procedurę? O tym piszemy w dzisiejszym artykule. Zapraszamy do lektury!

Ostateczna decyzja należy do seniora

W wielu rodzinach rozmowy o domu opieki rozgrywają się między dziećmi i wnukami. To one dyskutują o widzianych placówkach, jeżdżą do nich, rozmawiają z personelem. Oczywiście jest to zrozumiałe – osoba starsza może nie czuć się na siłach, żeby to robić. W natłoku spraw nie należy jednak zapominać, że to do niej należy decyzja. Nawet jeśli chcemy dla naszego bliskiego jak najlepiej, nie możemy decydować za niego. Wynika to z przepisów zawartych w Ustawie o ochronie zdrowia psychicznego oraz w Ustawie o pomocy społecznej. Według nich:

Art.38. 1. ust. o ochronie zdrowia psychicznego: Osoba, która wskutek choroby psychicznej lub upośledzenia umysłowego nie jest zdolna do zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych i nie ma możliwości korzystania z opieki innych osób oraz potrzebuje stałej opieki i pielęgnacji, lecz nie wymaga leczenia szpitalnego, może być za jej zgodą lub zgodą jej przedstawiciela ustawowego przyjęta do domu pomocy społecznej.

2. Przyjęcie do domu pomocy społecznej osoby, o której mowa w ust. 1, bez jej zgody a za zgodą jej przedstawiciela ustawowego wymaga orzeczenia sądu opiekuńczego o przyjęciu do domu pomocy społecznej.

Art. 39. 3. Jeżeli osoba wymagająca skierowania do domu pomocy społecznej ze względu na swój stan psychiczny nie jest zdolna do wyrażenia na to zgody, o jej skierowaniu do domu pomocy społecznej orzeka sąd opiekuńczy.

Art. 54. 2. Ust. o pomocy społecznej: Osobę, o której mowa w ust. 1, kieruje się do domu pomocy społecznej odpowiedniego typu, zlokalizowanego jak najbliżej miejsca zamieszkania osoby kierowanej, z zastrzeżeniem ust. 2a, chyba że okoliczności sprawy wskazują inaczej, po uzyskaniu zgody tej osoby lub jej przedstawiciela ustawowego na umieszczenie w domu pomocy społecznej.

Zatem to senior ma wyrazić zgodę na pobyt w domu opieki i podpisać stosowny dokument. Bliscy mogą zdecydować tylko w sytuacji, gdy osoba starsza jest ubezwłasnowolniona. Jeżeli ma ona zdolność do czynności prawnych, ale ze względu na stan zdrowia nie jest w stanie podjąć decyzji samodzielnie, rodzina może uzyskać zgodę sądu opiekuńczego na umieszczenie jej w domu opieki.

Dokumenty potrzebne w domu opieki

Procedura przyjęcia do domu seniora niemal w każdym przypadku wygląda tak samo. Konieczne będzie dowiezienie kilku dokumentów – jeśli zrobimy to sprawnie, cały proces znacznie się skróci. O czym zatem należy pamiętać?

• Dowód osobisty bliskiej osoby: jest on niezbędny, aby potwierdzić tożsamość i obywatelstwo seniora. Dopiero po jego okazaniu dom opieki może rozpocząć procedurę przyjęcia. Dlatego przed wyjazdem dokładnie sprawdźmy, czy zabraliśmy dowód osobisty. W ferworze przygotowań łatwo przeoczyć pewne rzeczy. Często skupiamy się na dokumentach, które było najtrudniej uzyskać, a zapominamy o tych oczywistych.
• Potwierdzenie ubezpieczenia zdrowotnego: a dokładnie mówiąc, legitymacja emeryta-rencisty. Warto upewnić się, że nasz bliski posiada odpowiedni dokument wydany przez ZUS. Jeśli nie, złóżmy o niego wniosek w najbliższej placówce. Można to zrobić pisemnie, ustnie lub pocztą.
• Zaświadczenie o stanie zdrowia: poprośmy o nie lekarza prowadzącego seniora. Dokument ten zawiera wszystkie informacje o aktualnej kondycji osoby starszej, zalecenia i wskazówki.
• Dokumentacja medyczna: wszelkie dokumenty potwierdzające pobyty w szpitalu, historia chorób, zaświadczenia lekarskie. Najczęściej to właśnie z nich dom opieki dowiaduje się, jakie wyżywienie, aktywność czy rehabilitacja są odpowiednie dla seniora.
• Karta ubezpieczenia zdrowotnego: co prawda elektroniczne karty wydawane przez NFZ nie są już tak popularne, jak kiedyś. Niemniej jednak, jeśli senior taką kartę posiada, warto ją zabrać ze sobą.

Umowa z domem opieki. Na co zwrócić uwagę?

Zdecydowaliśmy się na konkretny dom. Na pierwszy rzut oka wszystko wygląda dobrze, więc postanawiamy: podpisujemy umowę. Co powinno znaleźć się w dokumencie? Przede wszystkim precyzyjnie określone zasady i warunki pobytu seniora w placówce. W niektórych przypadkach na tym etapie można zdecydować o formie usług opiekuńczych. Dom opieki daje klientowi do wyboru kilka opcji. Gdy już podpiszemy umowę, placówka powinna określić dokładny termin przeprowadzki. Wszystko zależy od tego, czy zgromadziliśmy wszystkie dokumenty. Jeżeli tak, cały proces powinien przebiec szybko i sprawnie.

Załatwiając formalności związane z wyborem domu opieki, zwróćmy uwagę na kilka aspektów pozornie z nimi niezwiązanych. Decydując się na konkretną placówkę, sprawdźmy:

• lokalizację domu opieki (w jakiej okolicy się znajduje, co oferuje pensjonariuszom, jak otoczenie wpływa na codzienne życie seniorów);
• standardy mieszkaniowe (jak wyglądają pokoje, części wspólne, jadalnia, salon, czy obiekt jest przystosowany do potrzeb osób nie w pełni sprawnych);
• jakość wyżywienia (ile posiłków dziennie dostają seniorzy, czy placówka uwzględnia diety i specjalne potrzeby żywieniowe);
• rozrywki (jak dom opieki wypełnia pensjonariuszom wolny czas, jakie aktywności fizyczne proponuje, czy organizowane są zajęcia terapeutyczne i psychologiczne).

Umieszczenie bliskiej osoby w domu opieki to trudny moment zarówno dla seniora, jak i dla całej jego rodziny. Jednak w niektórych przypadkach nie da się tego uniknąć, a oddanie rodzica czy dziadka pod profesjonalną opiekę jest najlepsza możliwą decyzją. Mowa tutaj zwłaszcza o seniorach ciężko chorych, wymagających całodobowej opieki. Wielu z nich nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować, a krewni nie mają odpowiedniej wiedzy i sił, by się nimi zająć. W takiej sytuacji nieoceniona będzie pomoc wykwalifikowanego personelu domu opieki. Zanim jednak podpiszemy umowę, porozmawiajmy z bliskim. Wyjaśnijmy mu powody naszej decyzji i obiecajmy, że będziemy go odwiedzać i dzwonić. I najważniejsze: zapewnijmy mu wsparcie emocjonalne, pokażmy, że rozumiemy jego obawy i starajmy się go uspokajać. W ten sposób sprawimy, że zmiana, choć niemała, będzie dla seniora nieco łatwiejsza do przejścia.