Dziadkowie lubią robić prezenty wnukom – czasem są to symboliczne upominki, ale zdarza się, że podarunki mają dużą wartość materialną. Czy wręczane dzieciom prezenty mogą wiązać się z obowiązkiem podatkowym? Warto to wiedzieć, zwłaszcza teraz, kiedy sezon komunijny jest w pełni. Monika Piątkowska, doradca podatkowy w e-pity.pl wyjaśnia, kiedy komunijny prezent staje się darowizną, którą trzeba zgłosić fiskusowi.

– Nie można jednoznacznie stwierdzić, że nie musimy zgłaszać i płacić podatku od żadnego z prezentów komunijnych. O tym, czy powinniśmy rozliczyć otrzymane podarki zadecyduje ich wartość oraz stopień spokrewnienia między darczyńcą i obdarowanym – pokreśla Monika Piątkowska i dodaje: – Zgodnie z ustawą o podatku od spadków i darowizn istnieją określone kwoty, do wysokości których darowizny nie zostaną opodatkowane. Zwykle prezenty otrzymywane z okazji komunii nie przekraczają ustawowych limitów, więc nie są objęte podatkiem. Nie możemy tego jednak uznać za regułę, dlatego warto zweryfikować datek od każdego z gości indywidualnie.

Trzy grupy podatkowe

Zgodnie z przepisami, jeżeli wartość wpłat od osoby obcej, należącej do III grupy podatkowej, nie przekracza 5733 zł (czyli kwoty wolnej od darowizn) w ciągu 5 lat, to od takiej darowizny nie jest naliczany podatek. W przypadku II grupy podatkowej (rodzeństwo rodziców, dzieci siostry, wnuki brata) ta kwota wynosi 27 090 zł. Od osób z I grupy podatkowej (małżonka, dzieci, rodziców, pasierba, zięcia, synowej, rodzeństwa, ojczyma, macochy i teściów) bez zgłoszenia można przyjąć 36 120 zł.

– Kwoty te są liczone łącznie dla okresu pięciu lat Jeśli więc co jakiś czas otrzymujemy darowizny od danej osoby, powinniśmy sumować ich wartość i w przypadku przekroczenia limitu zgłosić darowiznę organom podatkowym – wyjaśnia Monika Piątkowska.

Szczególnym przypadkiem są podarunki od najbliższej rodziny, tzw. zerowej grupy podatkowej (np. dzieci, rodzice, dziadkowie), które – pod pewnymi warunkami – nie są objęte podatkiem nieależnie od kwoty darowizny.

– Warto pamiętać, że z okazji komunii obdarowanym jest dziecko i to jego koligacje z poszczególnymi osobami powinny być weryfikowane – zwraca uwagę Monika Piątkowska. – Jeśli zachodzi potrzeba zgłoszenia otrzymanej darowizny, wówczas to rodzice lub opiekunowie prawni w imieniu dziecka składają zeznanie organom podatkowym.

Ważne informacje

1.    Kwota wolna od podatku dla wnuka

Zgodnie z przepisami ustawy o podatku od spadków i darowizn, osoby z tzw. grupy I (najbliższa rodzina, m.in. dziadkowie i wnuki), mogą przekazać sobie darowiznę bez podatku do kwoty 36 120 zł w ciągu 5 lat (stan prawny na maj 2025 r.).

Jeśli więc dziadkowie chcą przekazać wnukowi wartościowy prezent, powinni zadbać o to, by jego wartość nie przekroczyła tej kwoty. Dziadkowie są traktowani oddzielnie, czyli każdy z dziadków może podarować osobno do 36 120 zł, razem: 72 240 zł bez podatku.

2. Zgłoszenie darowizny w urzędzie skarbowym

Aby skorzystać ze zwolnienia podatkowego, konieczne jest zgłoszenie darowizny w terminie 6 miesięcy od jej otrzymania (formularz SD-Z2). Należy go złożyć we właściwym urzędzie skarbowym.

Zgłoszenia nie trzeba składać, jeśli wartość darowizny nie przekracza wspomnianych limitów w ciągu 5 lat. Jeśli jednak przekracza, zgłoszenie jest warunkiem uniknięcia podatku.

3. Najczęstsze formy prezentu

• Gotówka – najlepiej przekazywać ją przelewem bankowym z konta dziadków na konto wnuka (ważne: przelew jest dowodem darowizny).
• Samochód – możliwe, ale trzeba spisać umowę darowizny i zgłosić ją do urzędu skarbowego, jeśli wartość pojazdu przekracza limit.
• Biżuteria, zegarki, dzieła sztuki – trudniejsze do wycenienia, ale również podlegają opodatkowaniu, jeśli ich wartość przekroczy limit.
• Dofinansowanie edukacji lub mieszkania – można uznać za darowiznę pieniężną, jeśli dziadkowie przekazują środki na ten cel (np. wpłata na rachunek dewelopera).

4. Gdy wartość prezentu przekroczy limit

Jeśli wartość darowizny przekracza 36 120 zł (od jednej osoby), a nie została zgłoszona w terminie, urząd skarbowy może naliczyć podatek według stawki od 3 do 7 proc., a także odsetki, a w skrajnych przypadkach – kary. Dodatkowo, w razie kontroli, urząd może zakwestionować brak dowodów przekazania darowizny.

5. Darowizny rozłożone w czasie

Dziadkowie mogą rozłożyć większą darowiznę na raty w kolejnych latach, aby nie przekraczać limitu 36 120 zł w okresie 5 lat. Dzięki temu można przekazać znaczne sumy bez podatku, trzeba tylko prowadzić dokumentację i pilnować terminów.

Cenne prezenty – tak, ale z głową

Dziadkowie mogą przekazywać wnukom cenne prezenty, jeśli zrobią to z głową. Kluczowe zasady:

• Znać limit kwoty wolnej od podatku.
• Pamiętać o zgłoszeniu darowizny, jeśli przekracza limit.
• Dokumentować przekazanie – najlepiej przelewem bankowym lub umową.
• W razie większych kwot – rozważyć rozłożenie darowizny w czasie.