Przecinkowiec cholery wykryty w ostatnim czasie u dwóch osób na terenie Polski to prawdopodobnie w obu przypadkach nietoksynotwórczy wariant. Jak zapewniają eksperci, rozprzestrzenienia cholery w Polsce nie należy się obawiać. Przypominają jednak, że na cholerę można się zaszczepić i warto to zrobić, jeśli planuje się podróż do krajów, gdzie istnieje ryzyko zakażenia.

Pierwsze z wykrytych zakażeń bakterią przecinkowca cholery (Vibrio cholerae) to przypadek 78-letniej mieszkanki Stargardu. Po szczegółowych badaniach laboratoryjnych wykluczono wystąpienie cholery. Stwierdzono wibriozę, czyli zakażenie przecinkowcem cholery nie produkującym toksyny. U żadnej z osób objętych kwarantanną i nadzorem sanitarnym, które miały kontakt z chorą nie rozwinęły się objawy choroby, w związku z tym zakończono postępowanie sanitarne.

Drugi niepowiązany przypadek dotyczy mieszkańca Lublina, u którego łagodny przebieg choroby wskazuje również na wibriozę. Do czasu zakończenia badań mikrobiologicznych wdrożono prewencyjną pięciodniową kwarantannę domową dla osób z najbliższego kontaktu.

Epidemia cholery? Nie w Polsce

Zachorowania na cholerę w Polsce występują niezwykle rzadko – podkreślają eksperci Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PIB. Ostatnia epidemia cholery w Polsce miała miejsce pod koniec XIX w. Później odnotowywano jedynie pojedyncze przypadki zawleczone z innych krajów. Jednak eksperci ostrzegają, że wraz ze zmianami klimatycznymi zagrożenie chorobami zakaźnymi może wzrastać.

– Styl życia, który prowadzimy, korzystanie z wody wodociągowej i chlorowanej, monitorowanie jej stanu, kontrolowanie i konfekcjonowanie żywności, mycie rąk, o którym „przypomnieliśmy” sobie wskutek pandemii COVID-19 – to wszystko zmniejsza ryzyko, choć całkowicie wykluczyć go się nie da – podkreśla epidemiolog i specjalista chorób zakaźnych prof. Joanna Zajkowska z Kliniki Chorób Zakaźnych i Neuroinfekcji Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku.

Szczepienie ochronne? Warto, jeśli wyjeżdżasz w rejon zagrożony

W tym roku na świecie zanotowano ponad 111 tys. przypadków cholery i 1,5 tys. zgonów z nią związanych – to dane Europejskiego Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób. Najwięcej chorych zmarło w Angoli (247), Sudanie (62), Mozambiku (29), Etiopii (15) i Zimbabwe (10). U 80 proc. osób z objawami cholery jej przebieg ma charakter łagodny lub umiarkowany. W grupie 10-20 proc. chorych występuje ostra wodnista biegunka prowadząca do silnego odwodnienia, co z kolei może prowadzić do ostrej niewydolności nerek, poważnych zaburzeń elektrolitowych, a nawet śmierci.

Wśród osób prawidłowo leczonych śmiertelność cholery to ok. 1 proc. Leczenie polega przede wszystkim na podawaniu nawadniających roztworów elektrolitów: doustnie i dożylnie. W ciężkich przypadkach podaje się antybiotyki. U osób nieleczonych śmiertelność sięga 50-70 proc.

Na cholerę można się zaszczepić. Jak przypomina NIZP-PZH zarejestrowana w Polsce szczepionka zawiera całe zabite temperaturą lub formaldehydem bakterie przecinkowca cholery (Vibrio cholerae) oraz oczyszczoną rekombinowaną podjednostkę toksyny cholerycznej (CTB). Szczepionka jest podawana doustnie, jako zawiesina i granulat musujący. Jest zalecana dzieciom powyżej dwóch lat i dorosłym, którzy planują podróż lub dłuższy pobyt w kraju występowania cholery, personelowi ochrony zdrowia i służbom ratunkowym.

– Odporność utrzymuje się przez 2 lata u dorosłych i u dzieci powyżej 6 roku życia (u dzieci w wieku 2-6 lat: 6 miesięcy), po czym należy podać jedną dawkę przypominającą. Dawki szczepionki należy przyjąć przynajmniej 1 tydzień przed planowanym wyjazdem – wyjaśnia schemat szczepienia preparatem dostępnym w Polsce prof. Krzysztof Korzeniewski, specjalista medycyny morskiej i tropikalnej, epidemiologii, dermatologii i wenerologii.

Cholera – co to za choroba

To bardzo zakaźna i groźna choroba układu pokarmowego wywoływana przez przecinkowca cholery.

• Objawy: silna biegunka bez gorączki i bólu brzucha oraz wymioty i drżenie mięśni; stolce są wodniste, pozbawione krwi i śluzu, o rybim zapachu, a pacjent nie jest w stanie nad ich oddawaniem zapanować;
• Droga zarażenia się to najczęściej spożycie skażonej wody lub zanieczyszczonego jedzenia, rzadko dochodzi do zarażenia się wskutek kontaktu z chorym człowiekiem;
• Leczenie – podanie odpowiednich antybiotyków;
• Istnieje doustna szczepionka przeciwko cholerze;
• Droga ochrony to częste mycie rąk, picie nieskażonej wody, jedzenie pokarmów po obróbce termicznej (w rejonach zagrożonych występowaniem cholery);
• Cholera jest dużym problemem zdrowia publicznego w krajach bez powszechnego dostępu do czystej wody i ze słabym nadzorem nad produkcją żywności.